ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

ΣΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΑ ΘΕΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ.

Σκουλάκη Νεκταρία, Ψυχίατρος Παίδων και εφήβων

Καταρχάς θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε και να ξεκινήσουμε με την πρώτη ερώτηση…

Ως ειδήμων θα θέλαμε να μας πείτε τι είναι ο Εθισμός στο διαδίκτυο;

Όταν αναφερόμαστε στον εθισμό στο διαδίκτυο, εννοούμε την υπερβολική χρήση των διαδικτυακών ηλεκτρονικών μέσων (για σερφάρισμα, chatting, gaming)  συνοδευόμενη από την εμφάνιση εκνευρισμού και δυσθυμικής συμπεριφοράς που εμφανίζεται κατά τη στέρησή της.


Ποιες είναι οι συνέπειες του εθισμού στους εφήβους;

Οι επιπτώσεις είναι αρνητικές τόσο στη σωματική υγεία, όσο και στην κοινωνική ζωή του ατόμου. Παρατηρείται παραμέληση της σωματικής υγιεινής, της περιποίησης και της φροντίδας εαυτού, στέρηση ύπνου, έλλειψη κινητικής δραστηριότητας και άθλησης και ανθυγιεινή σίτιση (χωρίς απόλαυση, με το βλέμμα στραμμένο σε μια οθόνη). Έκπτωση εμφανίζεται στις ανώτερες πνευματικές λειτουργίες: συγκέντρωση, προσοχή, απομνημόνευση. Γι’ αυτό και εντοπίζεται μειωμένη απόδοση στο σχολείο, ακόμα και σε μαθητές που ήταν ικανότατοι στο παρελθόν. Η κοινωνική ζωή δεν είναι ουσιαστική, αλλά επιφανειακή και εφήμερη, διότι οι πολυάριθμοι διαδικτυακοί «φίλοι» δε μεταφράζονται σε πραγματικές φιλίες. Κατά συνέπεια, ο έφηβος βιώνει μοναξιά, θλίψη και άγχος, ασφυκτιά όταν δεν έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, η σκέψη του καθίσταται διαρκής και εμμονική, ενώ εκδηλώνει επιθετική συμπεριφορά σε όποιον του στερεί τη διαδικτυακή δραστηριότητα. Τέλος, το πολιτισμικό επίπεδο του εφήβου υποβαθμίζεται, καθώς χάνεται κάθε ενδιαφέρον για ενασχόληση με τέχνες και κουλτούρα.


Πείτε μας δύο λόγια για την πρόληψη εθισμού.

Τα σημερινά παιδιά μεγαλώνουν με το διαδίκτυο ως αυτονόητη λειτουργία και γι’ αυτό φυσικά δεν έχουν αναπτύξει φόβο και επιφυλάξεις. Οι φορείς κοινωνικοποίησης (οικογένεια, σχολείο κτλ.) καλούνται να εξοικειώσουν τα παιδιά με τη λελογισμένη χρήση του διαδικτύου. Εξάλλου «Το διαδίκτυο αποτελεί ένα παράθυρο στον κόσμο· δεν είναι συνετό να το κρατάμε ερμητικά κλειστό, αλλά καλούμαστε να το ανοίγουμε όποτε χρειάζεται».


Επίσης πείτε μας τι θα συμβουλεύατε τους γονείς για  την αντιμετώπιση του εθισμού;

Ο εθισμός στο διαδίκτυο ως ψυχική διαταραχή χρήζει αντιμετώπιση από επαγγελματίες της ψυχικής υγείας. Η σοβαρότητα της κατάστασης αξιολογείται από την ανικανότητα του ατόμου να αναγνωρίσει στον εαυτό του τα συμπτώματα του εθισμού, όταν δηλαδή υπάρχει απώλεια του αυτοελέγχου.


Πιστεύετε ότι η ανεύρεση πρωτότυπων τρόπων για την απόκτηση γνώσεων σε θέματα που αφορούν την προστασία της υγείας στο διαδίκτυο, θα βοηθούσε τα νέα παιδιά στη διαχείριση της καθημερινότητας τους στο διαδίκτυο;  

Σαφέστατα και θα είχε θετικό αντίκτυπο, μιας και η γνωστοποίηση των κινδύνων στα παιδιά θα συνέβαλε στη θωράκιση εναντίον τους.

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω εκ μέρους  του Σωματείου «Επαγρύπνηση στο διαδίκτυο» για τη συνέντευξη που μας  παραχωρήσατε.

Σας ευχαριστώ και εγώ  και εύχομαι  στο Σωματείο να παράγει θετικό έργο και να ευοδωθούν οι προσπάθειες  του στην κοινωνία!



ΑΘΗΝΑ ΝΤΟΥΛΙΑ
ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ


Σας ευχαριστούμε πολύ και χαιρόμαστε για την ευκαιρία που δίνετε στο κοινό μας ,να διαβάσει την ενδιαφέρουσα συνέντευξη σας!
Αρχικά θα θέλαμε να μας πείτε δύο λόγια για το ρόλο σας.

Γεια σας και από μένα. Ονομάζομαι Αθήνα Ντούλια και είμαι συντονίστρια εκπαιδευτικού έργου πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Έχω στην ευθύνη μου 30 σχολικές μονάδες του νομού και ανάμεσα στα καθήκοντά μου είναι η παιδαγωγική και επιστημονική καθοδήγηση των εκπαιδευτικών, η συμβουλευτική και η αξιολόγηση της μαθησιακής πορείας των μαθητών, καθώς και η επαφή με τους γονείς.

Αναφορικά με το διαδίκτυο και την διαδεδομένη χρήση του τι θα είχατε να παρατηρήσετε, κυρία Ντούλια;

– Λοιπόν νομίζω ότι ξεκινάτε μία πολύ μεγάλη συζήτηση. Η αλήθεια είναι ότι το διαδίκτυο έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας κι έχει επηρεάσει σε ορισμένες περιπτώσεις την ποιότητα των σχέσεων μας. Αυτό φαίνεται από την συνεχή και αυξανόμενη ενασχόληση των μικρών παιδιών με αυτό. Φυσικά δεν μπορούμε να δαιμονοποιήσουμε το μέσο, ούτε μπορούμε να στερήσουμε τα παιδιά από την επαφή τους με την τεχνολογία, καθώς είναι μία γενιά που αναπτύσσεται και μεγαλώνει στην τεχνολογική εποχή. Κατά συνέπεια αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να τα εκπαιδεύσουμε σωστά, να τα ενημερώσουμε και να τα ευαισθητοποιήσουμε σχετικά με την ορθή χρήση του διαδικτύου και του μέσου γενικά αυτού.

 -Πού οφείλεται το γεγονός ότι τα παιδιά ασχολούνται τόσο πολύ με το διαδίκτυο;

 -Νομίζω ότι είναι πολυπαραγοντικό. Αρχικά θα λέγαμε ότι είναι ένα φαινόμενο της εποχής μας κι ως γνωστόν ζούμε σε μία εποχή κρίσης και κρίσης αξιών. Είναι αναπόφευκτο λοιπόν να έχουμε τέτοια φαινόμενα. Υπάρχουν οικογένειες που οι γονείς εργάζονται από το πρωί έως το βράδυ για να βγάλει τα προς το ζην.  Αυτό σημαίνει ότι η οικογένεια αυτή περνάει πολλές ώρες έξω από το σπίτι με αποτέλεσμα ο ποιοτικός χρόνος και η επαφή με τα μέλη της οικογένειας και τα παιδιά να είναι μικρός. Όταν θα επιστρέψουν, πιθανόν να ασχοληθούν με καθημερινές ασχολίες που πρέπει να γίνουν, π.χ. η μητέρα με το μαγείρεμα ή  το καθάρισμα, ο πατέρας με κάτι άλλο.  Κατά συνέπεια μένει ελάχιστος έως ανύπαρκτος χρόνος ενασχόλησης με τα παιδιά. Από την άλλη τα παιδιά προκειμένου να γεμίσουν το χρόνο τους, αναζητούν άλλες διεξόδους. Μία τέτοια διέξοδος είναι και το διαδίκτυο. Περνούν πάρα πολλές ώρες παίζοντας παιχνίδια, βλέποντας ταινίες ή κάνοντας κοινωνικές επαφές μέσω διαδικτύου και νομίζω ότι αυτό είναι στο οποίο θα πρέπει να σταθούμε λίγο περισσότερο, αυτό είναι που χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.Το να ασχοληθεί ένα παιδί με το διαδίκτυο δεν είναι αρνητικό όταν μάλιστα έχει εκπαιδευτεί και έχει ενημερωθεί σωστά σχετικά με αυτό. Η σωστή και ορθολογική χρήση επομένως δεν είναι κατακριτέα. Η κατάχρηση είναι αυτή που μας ανησυχεί και λέγοντας κατάχρηση εννοούμε τις πάρα πολλές ώρες ενασχόλησης με αυτό. Υπάρχουν παιδιά που περνούν 6,7 και 8 ώρες μπροστά από έναν υπολογιστή, αμελώντας άλλες ανάγκες. Αυτό επιδρά στη σωματική και ψυχική τους υγεία αρνητικά (υπερκόπωση, υπέρμετρη έκθεση σε ακτινοβολία, παραμέληση καθηκόντων, βιολογικών αναγκών, κ.ό.κ). Καμιά φορά παρασύρονται και αναζητούν παρέες στην άλλη άκρη της γραμμής, αγνοώντας τους κινδύνους που μπορεί αυτό να κρύβει (διαμοιρασμός προσωπικών στοιχείων ή φωτογραφιών με αμφίβολη κατάληξη αυτών). Γνωρίζουμε ότι καθημερινά η υπηρεσία δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος διαχειρίζεται υποθέσεις αποπλάνησης ανηλίκων στο διαδίκτυο ή προβαίνει σε συλλήψεις διαφόρων ατόμων που βάζει στο στόχαστρο παιδιά. Για να μην αναφέρουμε τον εθισμό των παιδιών και το ποσοστό των ατόμων που διαρκώς αυξάνεται. Τα στατιστικά στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας από σύγχρονες έρευνες είναι απογοητευτικά καθώς μιλούν για μεγάλο αριθμών παιδιών που δέχονται παρέμβαση απεξάρτησης. Το Νοσοκομείο Παίδων απευθύνει έκκληση στους γονείς όπως και όλοι οι ειδικοί πια στο χώρο ψυχικής υγείας. Καταλαβαίνετε ότι είναι  απαραίτητο να ξεκινάει η ενημέρωση από τα σχολεία και από το σπίτι φυσικά και επίσης πρέπει να λαμβάνονται κάποια μέτρα.

– Τι είδους μέτρα εννοείτε;

-Πρώτον και κυριότερο ο υπολογιστής να μην είναι σε ένα δωμάτιο αλλά σε κοινή θέα που να μπορεί να ελέγχεται και από τους γονείς. Το δεύτερο είναι ότι οι γονείς θα πρέπει να βάλουν ειδικά φίλτρα με τα οποία θα προστατεύουν την διαδικτυακή χρήση των παιδιών τους. Υπάρχουν κάποια προγράμματα και κάποιες ειδικές εντολές και ρυθμίσεις που αν γίνουν στον υπολογιστή διασφαλίζεται η πρόσβαση του παιδιού μας σε αμφιβόλου ποιότητας ιστοσελίδες.  Τέλος θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό οι οικογένειες να συζητούν με τα παιδιά τους πάνω στα θέματα αυτά, να βάζουν όρια  και να ελέγχουν περιοδικά τις διαδικτυακές κινήσεις των παιδιών με τρόπο διακριτικό. Κοιτάξτε, γίνονται πολλά. Θα σας μιλήσω για την πλευρά του σχολείου. Ήδη εδώ και πάρα πολλά χρόνια έχουμε καθιερώσει τη συστηματικότητα στην ενημέρωση και στην υλοποίηση προγραμμάτων ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης, έχουμε δρομολογήσει συναντήσεις με ομάδες γονέων  για να τους ενημερώσουμε για τους κινδύνους του διαδικτύου. Στα ίδια τα παιδιά γίνονται παρεμβάσεις από τους καθηγητές της πληροφορικής και από τους εκπαιδευτικούς τους. Γενικά, γίνεται τα τελευταία χρόνια μία συστηματική προσπάθεια πάνω σε αυτό. Δεν αρκεί όμως μόνο αυτό. Χρειάζεται όπως σας είπα και οι γονείς να αφιερώσουμε χρόνο και μάλιστα ποιοτικό χρόνο για να συζητούμε με τα παιδιά μας., να γινόμαστε παράδειγμα προς μίμηση εμείς οι ίδιοι. Γιατί τι αξία έχει να λέω στο παιδί να μην πάει στον υπολογιστή και εγώ να είμαι με το κινητό στο χέρι όλη την ώρα; Πρέπει λοιπόν να αφιερώνουμε χρόνο στα παιδιά μας, να μιλάμε μαζί τους συστηματικά με αφορμή κάθε τι που μπορούν να ακούσουν ή να διαβάσουν, να συνεργαζόμαστε με το σχολείο και να έχουμε κοινή γραμμή, να βρούμε εναλλακτικές λύσεις και δραστηριότητες που θα αντικαταστήσει το διαδίκτυο και κυρίως να προάγουμε τις ανθρώπινες σχέσεις, την επαφή και την επικοινωνία που φαίνεται να έχει και αυτή πληγεί τη σύγχρονη εποχή. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να αισθάνονται τα παιδιά μας ότι είμαστε συναισθηματικά διαθέσιμοι και πάντα κοντά τους. Σας είπα και στην αρχή ότι δεν είναι σωστό να αποκόψουμε τα παιδιά από την τεχνολογία. Σκοπός μας είναι να τα εκπαιδεύσουμε σωστά, να τα ενημερώσουμε σωστά, ώστε να κάνουν ορθή χρήση και όχι κατάχρηση. Κατά συνέπεια,  καταλαβαίνετε ότι είναι πολύ μεγάλο το μερίδιο ευθύνης για όλους μας προκειμένου να γίνει σωστή ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των παιδιών μας.

Σας ευχαριστώ πολύ

Και εγώ για την τιμή της πρόσκλησης,  να είστε καλά κι εύχομαι η πρωτοβουλία αυτή του σωματείου να ευοδωθεί, να βρει απήχηση στο κοινό και  προσελκύσει κόσμο και κυρίως τη νεολαία.

Επιμέλεια Αργυρώ Παρδαλάκη